حجت بقایی hojjat baghaei

گزارش - نماهنگ - مستند - فیلم - عکس

بررسی اقتصاد گیلان در شبکه باران
نویسنده : حجت بقایی - ساعت ٥:٥۳ ‎ق.ظ روز ۱۳٩۱/٥/٢٧
 

اقتصاد گیلان با کمی وکاستیهای فراوان روبروست و در این مقطع زمانی که اکثر نقاط دنیا درگیر مسایل و مشکلات اقتصادی است. اما نباید توانمندیهای استان گیلان را فراموش کرد.
حجت زیرک برنامه سازی است که در برنامه مجله اقتصادی شبکه باران این موضوع را مدنظر دارد. وتا حدود زیادی موفق بوده است.
وی که مدتی است هدایت این برنامه را به عهده گرفته است تمام سعی خود را در بهتر ارایه دادن تصویر اقتصادی گیلان می نماید. گیلان قطب صنعت کشاورزی است .و توجه به این نکته لازم است که درگیلان علاوه بر محصولات باغی، دریایی و دامپروری، محصولات پرارزشی نظیر توتون، کنف، ابریشم، چای، برنج و زیتون نیز در این منطقه به مقدار قابل ملاحظه، به دست می آمده است.

مجله اقتصادی سال 1389تولید و پخش شد. من به عنوان تکنسین دوربین،صدابردارپرتابل،نورپرداز با آن همکاری داشتم . . . البته با اجازهء آقای زیرک گاهی امور روابط عمومی را هم انجام می دادم . . .

http://www.shomalnews.com/view/30205/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C%20%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF%20%DA%AF%DB%8C%D9%84%D8%A7%D9%86%20%D8%AF%D8%B1%20%D8%B4%D8%A8%DA%A9%D9%87%20%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%86%20/

 


نه تنها صنایع پایین دستی تبدیلی نظیر شالیکوبی، گونی بافی، چای خشک کنی، فرآوری توتون و ریسندگی ابریشم در این منطقه از جایگاه ویژه ای برخوردار بود بلکه صنایع بالادستی نظیر تولید برخی از ابزار و ماشین آلات مورد نیاز فعالیت ها و صنایع تبدیلی مربوطه نیز رو به گسترش نهاده بوده و به تبع خدمات بازرگانی مورد نیاز این فعالیت های کشاورزی نیز رونق قابل ملاحظه ای داشته به گونه ای که شهر رشت به منزله مرکزی برای داد و ستدهای مربوط به این فعالیت ها کاملا شناخته شده بود و بازرگانان کوچک و بزرگ زیادی در این زمینه ها تلاش می کردند. افزون بر این، صنایع دستی نیز بخش مهمی از اقتصاد گیلان را تشکیل می داده که شامل صنایعی نظیر سفالگری جهت پوشش بام یا ظروف پخت وپز، حصیربافی، خراطی، سوزن دوزی و نظایر آن بوده است.
چنین اقتصادی که در گذشته از رونق نسبی برخوردار بوده است، این امکان را برای خانواده های گیلانی فراهم آورد تا با فراغت بیشتری در راستای کسب علم و دانش فرزندان خود متمرکز شوند و آنان را به این مهم ترغیب نمایند، که البته موفقیت های درخوری نیز به دست آمد به گونه ای که جوانان گیلانی در اکثر دانشگاه ها و مراکز علمی کشور حضور گسترده ای یافتند.
اما متاسفانه این روند پویا نپایید و ادامه نیافت، به رغم رشد بی سابقه جمعیت، فرصت های اقتصادی گیلان، یا به سبب سیاست های اشتباه اقتصادی کشور یا به علت غفلت، یکی پس از دیگری از کف رفت. کشت توتون و کنف بدان سبب که از رونق قابل توجهی برخوردار بود، طمع دولت را بر آن داشت تا این فعالیت ها را در اختیار خود قرار دهد و همین امر موجب زوال سیاست های اشتباه بازرگانی خارجی همراه با غفلت در ارتقای کیفیت و کاهش هزینه تولید موجب زوال تولید ابریشم شد که زمانی یکی از پررونق ترین رشته های فعالیت منطقه محسوب می شد.
گرچه در اواخر دوران رژیم گذشته، مطالعاتی برای ارتقای این صنعت مهم به عمل آمد که توسعه باغات توت بخشی از آن بود، اما پس از انقلاب این مهم به بوته فراموشی سپرده شد، همانگونه که ادامه کشت صنعتی درخت در منطقه گیلان نیز متوقف ماند. پس از انقلاب باز به سبب سیاست های اشتباه اقتصادی، فعالیت های مربوط به برنجکاری و چایکاری نیز از رونق و پویایی افتاد و صنایع و خدمات پایین دستی به ویژه در ارتباط با صنایع تبدیلی شالیکوبی و خدمات جنبی بازرگانی رو به انقراض نهاد.
سیاستی که در عمل موجب تعطیلی صنایع تبدیل شالیکوبی و دست کشیدن بازرگانان از فعالیت در این زمینه و به بیان دیگر از بین رفتن خدمات بازرگانی داخلی پس از انقلاب شد، همانا دخالت دولت در کنترل قیمت برنج چه به صورت مستقیم و چه به صورت غیرمستقیم از طریق واردات برنج و چای به قیمت ارز یارانه ای بود. به عبارت دیگر به سبب اهمیت این اقلام در هزینه های خانوار، دولت به منظور پایین نگه داشتن سطح قیمت ها، یا به کنترل مستقیم قیمت این اقلام پرداخت و یا آنکه با قیمت گذاری برنج و چای وارداتی براساس ارز یارانه ای، به طور غیرمستقیم قیمت این اقلام را در سطح پایین نگه داشت.
در هر حال این سیاست ها موجب شد که قیمت ها در اکثر موارد، به رغم وجود شرایط تورمی در کشور در سطحی پایین تر از آنچه سطح عمومی قیمت ها بر آن دلالت داشت تعیین شود. به این ترتیب، به سبب پایین نگه داشتن سطح قیمت ها، کشاورز فقیر گیلانی در عمل پرداخت کننده یارانه به سایر مناطق کشور اعم از پسته کار کرمانی یا اقشار مرفه شهری یا هر قشر دیگری گردید. در حالی که اگر سیاست دولت کنترل قیمت و پرداخت یارانه برای این اقلام بود، در عمل می بایست مبادرت به خرید این اقلام به قیمتی که سطح عمومی قیمت ها بر آن دلالت داشت و سپس توزیع آن به هر قیمت یارانه ای موردنظر، می نمود و هزینه این سیاست را از بودجه دولت تامین می کرد.

اما آنچه اتفاق افتاد این بود که هزینه مذکور بر دوش کشاورز گیلانی قرار داده شد. بدین سان در این سال ها بخش قابل ملاحظه ای از ارزش افزوده کشاورزان گیلانی و به این ترتیب ثروت منطقه گیلان به طور ضمنی به سایر نقاط کشور انتقال یافت. افزون بر این به سبب اتخاذ سیاست های نادرست دیگر، خدمات بازرگانی وابسته به این فعالیت نیز به شدت کاهش یافت و در نتیجه بخش بزرگی از صنایع تبدیلی شالیکوبی که در عمل وابسته به این فعالیت بازرگانی بودند، به تعطیلی کشانده شدند و این رشته فعالیت که زمانی شهر رشت به آن شهرت داشت، نیز به نقاط دیگر کشور نظیر فارس، اصفهان و مازندران نقل مکان یافت.

بخش عمده ای از صنعت توریسم داخلی که یکی از منابع مهم درآمدی برخی از شهرهای ساحلی استان را تشکیل می داد، نیز به علل مختلف از جمله غفلت در توسعه راه های ارتباطی، پرتردد و خطرناک بودن راه اصلی تهران به سواحل دریای خزر نیز به استان مازندران انتقال پیدا کرد و در ارتباط با صنایع دستی به ویژه سفالگری، باز به سبب غفلت و عدم اتخاذ سیاست های لازم برای مدرنیزه کردن این رشته از فعالیت، این صنعت نیز به جای توسعه و رشد، به طور کل محو گردید.
به بیان دیگر استان گیلان با توجه به رشد سریع جمعیت، به جای آنکه از گسترش فعالیت های اقتصادی و افزایش زمینه های جدید فعالیت های اقتصادی برخوردار شود، با انقباض و حتی از دست دادن برخی از رشته های مهم فعالیتی در چند دهه گذشته روبه رو شده است، اقتصاد گیلان نیازمند یک بازنگری و اقدامات اساسی برای بازگرداندن دوران رونق به این خطه سرسبز اما فقیر اقتصادی است. برنامه اقتصادگیلان باساخت مستندهای گزارشی وهمچنین بیان مشکلات وراهکارهای رفع آن اززبان مردم ومسئولین درجلب نظرسرمایه گذران به استان تاحدودزیادی موفق عمل کرده است. تهیه کننده این برنامه علاوه برمعرفی توانمندیهای اقتصادی دربرنامه خودایجادانگیزه درسرمایه داران برای سرمایه گذاری درگیلان راهم مدنظردارد. این برنامه توسط حجت زیرک درشبکه باران تولید و روزهای دوشنبه پخش می شود...